RSV

RSV-prik (nirsevimab)

Een eenmalige prik met kant-en-klare antistoffen die baby's in hun eerste levensjaar ongeveer een half jaar beschermt tegen ernstige ziekte door het RS-virus.

Beschermt tegen

Wanneer & waarom

Het RS-virus is voor de meeste mensen een verkoudheid, maar jonge baby's kunnen er ernstig benauwd van worden: 1–2% van alle baby's belandt ermee in het ziekenhuis, en de meesten waren vooraf gezond. De prik bevat kant-en-klare antistoffen die direct beschermen, precies in de maanden dat het virus rondgaat (oktober t/m maart). Sinds 2025 zit de prik in het Rijksvaccinatieprogramma, voor alle baby's in hun eerste levensjaar.

Vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma per leeftijd RSV RSV-prik (nirsevimab) — binnen 2 weken na geboorte (1 prik) zwanger geboorte 3 mnd 11 mnd 14 mnd 4 jr 9 jr 14 jr leeftijd →
  1. binnen 2 weken na geboorte 1 prik — Voor baby's geboren van 1 oktober t/m 31 maart. De JGZ geeft de prik thuis of op het consultatiebureau, in het bovenbeen.
  2. september of oktober 1 prik — Inhaalprik vóór het RSV-seizoen, voor baby's geboren van 1 april t/m 30 september.

Geen vaccin maar kant-en-klare antistoffen. Een gewoon vaccin laat het lichaam zelf afweer aanmaken. De RSV-prik werkt anders: hij bevat de antistof nirsevimab, die direct na de prik beschermt. Het lichaam breekt de antistof geleidelijk af, zoals elk eiwit (halfwaardetijd ongeveer 71 dagen); de bescherming houdt ongeveer een half jaar aan, precies een RSV-seizoen. Omdat het lichaam zelf geen afweer hoeft aan te maken, geeft de prik weinig reacties; het betekent ook dat de bescherming na die periode weer weg is.

Praktisch. Baby’s krijgen de prik één keer, in het bovenbeen: 50 mg bij een gewicht onder 5 kg, 100 mg vanaf 5 kg. Hij kan op dezelfde dag worden gegeven als andere vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma. Heeft de baby op de dag van de prik koorts (38 °C of hoger), dan wordt de prik uitgesteld. Baby’s die extreem vroeg geboren zijn (vóór 29 weken of onder 1.000 gram) krijgen de prik niet direct na de geboorte. Voor kinderen met een medisch risico kan een arts in het tweede seizoen nog een prik geven (tot 2 jaar).

Hoe goed is het onderzocht? Nirsevimab is getest in vier gerandomiseerde studies met samen ruim 13.000 baby’s (fase 2b, MELODY, MEDLEY en HARMONIE). Het middel is sinds oktober 2022 toegelaten in de EU en is sindsdien bij honderdduizenden baby’s gebruikt in onder meer Spanje, Frankrijk en de VS, waar de bescherming in de praktijk vergelijkbaar bleek met de studies (ruwweg 65–90% minder ziekenhuisopnames). In Nederland kreeg in het eerste seizoen ruim driekwart van de baby’s de prik; volgens het RIVM hadden zij 80% minder kans op een ziekenhuisopname, en lagen er 75% minder baby’s met RSV op de kinder-IC’s.

Wat weten we (nog) niet? De veiligheid is in de studies een jaar lang gevolgd; een deel van de kinderen twee seizoenen (MELODY tot dag 511, het Britse deel van HARMONIE tot dag 731). Gegevens over de periode ná ongeveer twee jaar zijn er nog niet. Wat wel bekend is:

  • In alle studies samen overleden 12 baby’s na nirsevimab en 4 in de controlegroepen. De Amerikaanse FDA beoordeelde elk geval (met uiteenlopende oorzaken, zoals hartafwijkingen en infecties) en achtte geen van de sterfgevallen waarschijnlijk gerelateerd aan het middel.
  • In het tweede seizoen, als de antistoffen zijn uitgewerkt, werden kinderen niet vaker of ernstiger ziek van RSV (MELODY en een groot Frans onderzoek).
  • Ongeveer 3–7% van de baby’s maakt zelf antistoffen tegen nirsevimab aan; de veiligheid was bij hen niet anders dan bij de andere baby’s.
  • Er ontstaan soms RSV-varianten die minder gevoelig zijn voor nirsevimab, vooral bij RSV-B. Wat dat betekent voor de werking op de lange duur, wordt gevolgd.
  • Een groot Frans onderzoek (2026) zag bij geprikte baby’s iets vaker ziekenhuisopname voor bacteriële keel-, neus- en oorinfecties en, in het tweede jaar, voor astma. Het gaat om een statistisch verband uit registergegevens, niet om bewezen oorzaak en gevolg. In de gerandomiseerde studies kwamen nieuwe chronische luchtwegziekten in het eerste jaar even vaak voor met als zonder nirsevimab (0,2%). In Frankrijk is vervolgonderzoek naar piepende ademhaling bij peuters gepland.

Alternatieven. Zwangeren kunnen zelf een RSV-vaccin (Abrysvo) laten zetten; dat zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma en moet zelf betaald worden. Of de baby daarna nog de RSV-prik krijgt, is een individuele afweging. De Gezondheidsraad gaf de voorkeur aan de antistoffenprik voor de baby, onder meer omdat er over de veiligheid van nirsevimab meer zekerheid is dan over die van vaccinatie tijdens de zwangerschap. Sinds april 2026 is in de EU ook een tweede antistof toegelaten (clesrovimab, Enflonsia); die wordt in Nederland niet in het programma gebruikt.

Ziektebeeld

Bijsluiter

De officiële, goedgekeurde bijsluiters per merk — bij het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) of het Nederlandse CBG (Geneesmiddeleninformatiebank).

Ingrediënten

De exacte samenstelling volgens de officiële bijsluiter. De werkzame stoffen zorgen voor de bescherming; hulpstoffen zijn nodig voor onder meer houdbaarheid en toediening.

Beyfortus

Werkzame stoffen
  • Nirsevimab: 50 mg in 0,5 ml of 100 mg in 1 ml (100 mg/ml); humaan IgG1κ monoklonaal antilichaam, geproduceerd in ovariumcellen van de Chinese hamster (CHO) met recombinant-DNA-technologie
Hulpstoffen
  • L-histidine
  • L-histidinehydrochloride
  • L-argininehydrochloride
  • sucrose
  • polysorbaat 80 (E433): 0,1 mg per dosis van 50 mg, 0,2 mg per dosis van 100 mg
  • water voor injecties

Bron: bijsluiter (Beyfortus)

Bijwerkingen

Hieronder staan álle bijwerkingen die in de bijsluiter van Beyfortus worden genoemd, gegroepeerd op hoe vaak ze voorkomen. Klik op een categorie om de lijst te openen. De meeste bijwerkingen zijn mild en gaan vanzelf over.

soms bij 1 tot 10 op de 1.000 mensen 3
  • uitslag
  • reactie op de injectieplaats (zoals roodheid, zwelling en pijn waar de injectie is gegeven)
  • koorts
niet bekend frequentie kan niet worden geschat 1
  • overgevoeligheidsreacties

Volledige informatie staat in de bijsluiter: Beyfortus

Gemelde bijwerkingen — Bijwerkingencentrum Lareb

Lareb vroeg ouders van ruim 4.500 baby's na de prik naar klachten (voorlopige resultaten, 30-07-2026). Van de baby's die in het RSV-seizoen geboren waren (1.741) had 84% geen enkele klacht; het meest gemeld werden meer huilen (4,4%), prikkelbaarheid (4,0%) en een reactie op de prikplek (2,8%). In de inhaalgroep (2.797 baby's, geboren buiten het seizoen) had 68% geen klachten; daar werden meer huilen (12,2%), prikkelbaarheid (9,4%) en sufheid (8,8%) het meest gemeld. Ongeveer 18% van de kinderen kreeg tegelijk één of meer andere vaccinaties. Lareb benadrukt dat dit eerste, voorlopige resultaten zijn.

84%
geen klachten (geboren in het RSV-seizoen) (2026)
68%
geen klachten (inhaalgroep) (2026)

Bekijk de meldingen bij Lareb →

Onderzoek

13 belangrijke studies, elk met een korte uitleg en conclusie.

Wat is onderzocht?

Dubbelblinde, placebogecontroleerde studie bij 1.453 gezonde baby's geboren na 29 tot 35 weken zwangerschap, in beide halfronden.

Conclusie

Nirsevimab verminderde RSV-infecties met doktersbezoek met 70% en ziekenhuisopnames met 78%; bijwerkingen kwamen even vaak voor als bij placebo, zonder noemenswaardige overgevoeligheidsreacties.

RCT

Nirsevimab bij gezonde voldragen en licht premature baby's (MELODY)

RCT · 2022 · New England Journal of Medicine

Wat is onderzocht?

Dubbelblinde fase-3-studie bij 1.490 gezonde baby's geboren na 35 weken of later, met nirsevimab of placebo en een jaar follow-up.

Conclusie

Nirsevimab verminderde RSV-luchtweginfecties met doktersbezoek met 74,5%. Het verschil in ziekenhuisopnames (62%) was in dit eerste deel nog niet statistisch significant. Ernstige ongewenste voorvallen kwamen even vaak voor als bij placebo (6,8% vs 7,3%).

Wat is onderzocht?

Gerandomiseerde, dubbelblinde veiligheidsstudie bij ruim 900 extra kwetsbare baby's (te vroeg geboren, aangeboren hartafwijking of chronische longziekte), vergeleken met het oudere antilichaam palivizumab.

Conclusie

Het veiligheidsprofiel van nirsevimab was vergelijkbaar met dat van palivizumab, dat al jaren bij deze kwetsbare groep wordt gebruikt.

RCT

Nirsevimab ter voorkoming van ziekenhuisopname door RSV (HARMONIE)

RCT · 2023 · New England Journal of Medicine

Wat is onderzocht?

Grote pragmatische studie in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk: 8.058 baby's kregen door loting nirsevimab of geen RSV-bescherming (niet geblindeerd).

Conclusie

Ziekenhuisopname door RSV kwam voor bij 0,3% van de baby's met nirsevimab tegenover 1,5% zonder: 83% minder opnames. Zeer ernstige RSV-ziekte nam met 76% af.

RCT

Bescherming van nirsevimab tot 180 dagen na de prik (HARMONIE)

RCT · 2025 · The Lancet Child & Adolescent Health

Wat is onderzocht?

Vervolganalyse van HARMONIE (8.057 baby's): hoe lang houdt de bescherming aan, en zijn er tot een jaar na de prik veiligheidsproblemen?

Conclusie

De bescherming tegen ziekenhuisopname hield minstens 6 maanden aan (83%). Tot 365 dagen na de prik kwamen geen veiligheidszorgen naar voren.

RCT (vervolgonderzoek)

Geen verergerde RSV-ziekte in het tweede seizoen na nirsevimab (MELODY)

RCT (vervolgonderzoek) · 2024 · Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society

Wat is onderzocht?

De kinderen uit de MELODY-studie werden gevolgd tot en met hun tweede RSV-seizoen, om te zien of zij na het uitwerken van de antistoffen juist ernstiger ziek zouden worden.

Conclusie

Er was geen toename van RSV-infecties en geen aanwijzing voor verergerde ziekte (antibody-dependent enhancement) bij kinderen die nirsevimab hadden gekregen.

Gepoolde analyse van RCT's

Gepoolde analyse van de werkzaamheid van nirsevimab

Gepoolde analyse van RCT's · 2023 · The Lancet Child & Adolescent Health

Wat is onderzocht?

Samengevoegde gegevens van de fase-2b-studie en MELODY: 2.350 voldragen en premature baby's.

Conclusie

Nirsevimab verminderde RSV-luchtweginfecties met doktersbezoek met 79,5%, ziekenhuisopnames met 77% en zeer ernstige RSV met 86%; ook ziekenhuisopnames voor luchtwegklachten door alle oorzaken namen af (44%).

Cohortstudie

Effect van nirsevimab voor alle baby's in Galicië (NIRSE-GAL)

Cohortstudie · 2024 · The Lancet Infectious Diseases

Wat is onderzocht?

Eerste seizoen waarin een hele regio (Galicië, Spanje) alle baby's nirsevimab aanbood; ruim 91% van de baby's kreeg de prik.

Conclusie

In de praktijk 82% minder ziekenhuisopnames door RSV-luchtweginfectie. Om één opname te voorkomen moesten 25 baby's de prik krijgen.

Cohortstudie

Effectiviteit van nirsevimab in ziekenhuis en huisartsenzorg in Catalonië

Cohortstudie · 2024 · Archives of Disease in Childhood

Wat is onderzocht?

Retrospectief onderzoek bij 26.525 Catalaanse baby's geboren tussen april en september 2023, met en zonder nirsevimab.

Conclusie

88% minder ziekenhuisopnames en 90% minder IC-opnames door RSV-bronchiolitis bij baby's die de prik kregen.

Case-controlstudie

Nirsevimab en ziekenhuisopname voor RSV-bronchiolitis in Frankrijk

Case-controlstudie · 2024 · New England Journal of Medicine

Wat is onderzocht?

Prospectief onderzoek in Franse ziekenhuizen in het eerste seizoen (2023) met 1.035 baby's jonger dan 12 maanden.

Conclusie

In de praktijk 83% minder ziekenhuisopnames voor RSV-bronchiolitis, en ongeveer 70% minder opnames op de intensive care.

Case-controlstudie

Effectiviteit van nirsevimab en maternale RSV-vaccinatie in de VS (2024-2025)

Case-controlstudie · 2026 · JAMA Pediatrics

Wat is onderzocht?

Amerikaans onderzoek bij 5.029 kinderen jonger dan 2 jaar met een luchtweginfectie, in het seizoen 2024-2025.

Conclusie

Nirsevimab was 81% effectief tegen ziekenhuisopname door RSV, en nog 77% effectief 130 tot 210 dagen na de prik.

Cohortstudie

Uitkomsten in het eerste én tweede jaar na nirsevimab (Frankrijk)

Cohortstudie · 2026 · JAMA Pediatrics

Wat is onderzocht?

Landelijk Frans onderzoek (ANSM/CNAM) bij ruim 250.000 baby's uit de campagnes van 2023 en 2024, elk vergeleken met een niet-geprikte baby. Het 2023-cohort werd twee jaar gevolgd.

Conclusie

In het eerste jaar 66–72% minder ziekenhuisopnames door RSV. In het tweede jaar geen bescherming meer, maar ook geen terugslag (geen extra RSV-opnames). Wel werd een verband gezien met iets vaker ziekenhuisopname voor bacteriële keel-, neus- en oorinfecties, en in het tweede jaar voor astma. Dit is observationeel onderzoek: een oorzakelijk verband is niet aangetoond en andere verschillen tussen de groepen kunnen meespelen.

Surveillancestudie

Resistentie tegen nirsevimab bij doorbraakinfecties met RSV-B (Frankrijk)

Surveillancestudie · 2026 · The Lancet Microbe

Wat is onderzocht?

Het virus werd genetisch onderzocht bij ruim 1.000 Franse baby's met RSV in het seizoen 2024-2025, met en zonder nirsevimab.

Conclusie

Bij 12,5% van de RSV-B-infecties ondanks de prik had het virus veranderingen die het minder gevoelig maken voor nirsevimab (bij RSV-A 1%). Het klinische effect daarvan is nog onduidelijk; de onderzoekers pleiten voor blijvende genetische bewaking.

Volledige literatuur doorzoeken: Cochrane · PubMed

Bronnen

  1. RS-virusprik — uitleg voor ouders Rijksvaccinatieprogramma geraadpleegd 28 sep. 2026
  2. Addendum RSV-immunisatie baby's (uitvoeringsrichtlijn, seizoen 2026/2027) Rijksvaccinatieprogramma / RIVM geraadpleegd 28 sep. 2026
  3. Prik tegen RS-virus weer van start (14-09-2026) RIVM geraadpleegd 28 sep. 2026
  4. Advies Immunisatie tegen RSV in het eerste levensjaar (2024/03) Gezondheidsraad geraadpleegd 28 sep. 2026
  5. Beyfortus — productinformatie (SmPC en bijsluiter, Nederlands) EMA geraadpleegd 28 sep. 2026
  6. Beyfortus — EPAR EMA geraadpleegd 28 sep. 2026
  7. Beyfortus 50 mg en 100 mg (EU/1/22/1689) CBG — Geneesmiddeleninformatiebank geraadpleegd 28 sep. 2026
  8. Voorlopige resultaten bijwerkingen prik tegen RS-virus (30-07-2026) Lareb geraadpleegd 28 sep. 2026
  9. FDA-briefingdocument nirsevimab (Antimicrobial Drugs Advisory Committee, juni 2023) FDA geraadpleegd 28 sep. 2026