Beschermt tegen de HPV-typen die de meeste gevallen van baarmoederhalskanker en enkele andere kankers veroorzaken. Aangeboden aan meisjes én jongens.
HPV wordt overgedragen via seksueel contact en kan op termijn kanker veroorzaken. De vaccinatie werkt het best wanneer die gegeven wordt vóór het eerste seksuele contact. Daarom wordt de prik aangeboden aan jongeren rond 10 jaar. Jongeren krijgen twee prikken; bij start op latere leeftijd zijn dat er drie.
Het HPV-vaccin beschermt tegen de belangrijkste typen humaan papillomavirus die kanker kunnen veroorzaken, waaronder baarmoederhalskanker en enkele andere kankersoorten bij vrouwen én mannen.
De prik wordt aangeboden aan jongeren rond 10 jaar, omdat de bescherming het grootst is wanneer die wordt gegeven vóór mogelijke besmetting. Sinds enkele jaren krijgen zowel meisjes als jongens het vaccin aangeboden.
Dit vaccin beschermt tegen de volgende ziekte(s). Bekijk per ziekte het volledige ziektebeeld, de cijfers en het onderzoek.
De officiële, goedgekeurde bijsluiters per merk — bij het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) of het Nederlandse CBG (Geneesmiddeleninformatiebank).
De exacte samenstelling volgens de officiële bijsluiter. De werkzame stoffen wekken de afweer op; hulpstoffen zijn nodig voor onder meer houdbaarheid en toediening.
Hieronder staan álle bijwerkingen die in de bijsluiter van Gardasil 9 worden genoemd, gegroepeerd op hoe vaak ze voorkomen. Klik op een categorie om de lijst te openen. De meeste bijwerkingen zijn mild en gaan vanzelf over.
Volledige informatie staat in de bijsluiter: Cervarix · Gardasil 9
Lareb-meldingen over HPV-vaccinatie betreffen vooral het destijds gebruikte vaccin Cervarix (Gardasil 9 is later het hoofdproduct geworden). Meest gemeld: pijn op de injectieplaats, hoofdpijn, koorts, misselijkheid, duizeligheid en vermoeidheid. Bij langdurige klachten werd vermoeidheid het vaakst gemeld; een verband met vaccinatie kon niet worden aangetoond én niet worden uitgesloten.
| Bijwerking | Aantal |
|---|---|
| niet lekker voelen | 73 |
| hoofdpijn | 63 |
| spierpijn | 54 |
| vermoeidheid | 53 |
| misselijkheid | 48 |
| reactie op de prikplaats | 43 |
| koorts | 37 |
| koude rillingen | 29 |
| huiduitslag | 26 |
| gewrichtspijn | 16 |
De HPV-vaccinatiegraad nam toe tussen verslagjaar 2024 en 2025. Het betreft de geregistreerde graad; door deels anonieme registratie ligt de werkelijke graad iets hoger.
Bron: RIVM, Vaccinatiegraad RVP — verslagjaar 2025 (rapport 2025-0019)
10 belangrijke studies, elk met een korte uitleg en conclusie.
Zweedse onderzoekers volgden via registers ongeveer 1,7 miljoen meisjes en vrouwen (10-30 jaar) tussen 2006 en 2017, en vergeleken gevaccineerd met niet-gevaccineerd.
Gevaccineerde vrouwen hadden veel minder vaak baarmoederhalskanker; de bescherming was het grootst bij vaccinatie vóór het 17e jaar (bijna 90% minder risico).
Met het Engelse kankerregister werd gekeken naar baarmoederhalskanker en ernstige voorstadia (CIN3) bij wel/niet gevaccineerde vrouwen.
Bij vaccinatie op 12-13 jaar daalde baarmoederhalskanker met ~87% en ernstige voorstadia met ~97% — bijna eliminatie in de jongste generaties.
Cochrane-review die 26 gerandomiseerde onderzoeken met in totaal 73.428 meisjes en vrouwen bundelde.
Sterk bewijs dat het vaccin voorstadia van baarmoederhalskanker voorkomt, zonder aanwijzingen voor meer ernstige bijwerkingen.
Overzichtsstudie van 65 onderzoeken uit 14 landen (ongeveer 60 miljoen mensen) naar het effect van HPV-programma's in de praktijk.
Na 5-8 jaar daalden HPV-infecties met 83% en genitale wratten met 67% bij jonge vrouwen; ook niet-gevaccineerden profiteerden mee.
In Denemarken en Zweden werden bijna 1 miljoen meisjes (10-17 jaar) gevolgd om 53 mogelijke ernstige bijwerkingen te onderzoeken.
Geen bewijs dat het HPV-vaccin samenhangt met auto-immuunziekten, neurologische aandoeningen of bloedstolsels.
Bijna 4 miljoen vrouwen (10-44 jaar) in Denemarken en Zweden werden gevolgd op MS en andere demyeliniserende ziekten.
Het HPV-vaccin gaf geen verhoogd risico op MS of andere zenuwziekten.
Gerandomiseerde dubbelblinde studie waarin 12.167 vrouwen (15-26 jaar) het vaccin of placebo kregen, met ~3 jaar follow-up.
Bij vrouwen die nog niet besmet waren met HPV-16/18 voorkwam het vaccin 98% van de ernstige voorstadia door deze typen.
Gerandomiseerde dubbelblinde studie bij vrouwen van 15-25 jaar naar het effect op de ernstigste voorstadia (CIN3+).
Het vaccin was zeer effectief tegen ernstige voorstadia, met 100% bescherming bij vrouwen die nog niet besmet waren.
Deense cohortstudie die 867.689 vrouwen (17-30 jaar) volgde tussen 2006 en 2019.
Vaccinatie op 16-jarige leeftijd of jonger gaf 86% minder kans op baarmoederhalskanker; vroege vaccinatie is het meest effectief.
Analyse van Australische ziekenhuisgegevens (2000-2011) over genitale wratten, vóór en na de start van het HPV-programma.
Na invoering daalde het aantal behandelingen voor genitale wratten bij jonge vrouwen met ruim 85%; ook bij mannen daalde het (groepsbescherming).
Hoi! Stel gerust een vraag over de vaccins, ziektes, bijwerkingen, ingrediënten of cijfers op deze site. Ik antwoord alleen op basis van wat er op vaccinatie.net staat.
Geen medisch advies. Vragen worden verwerkt via AWS (VS); deel geen persoonsgegevens.