Virusziekte met pijnlijke zwelling van de speekselklieren; kan complicaties geven zoals hersenvliesontsteking en ontsteking van de zaadballen.
Bof veroorzaakt een pijnlijke zwelling van de speekselklieren, meestal aan beide zijden van het gezicht. De ziekte verloopt bij veel mensen mild, maar kan complicaties geven, vooral bij oudere kinderen en volwassenen.
Bof is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma via het BMR-vaccin.
Wettelijke meldingen aan het RIVM, met een duidelijke opleving in 2024. Cijfers 2025 zijn voorlopig.
Bron: RIVM, Overzicht meldingen infectieziekten
Tijdens een bofuitbraak onder gevaccineerde studenten werd onderzocht of een derde MMR-dosis hielp; wie langer geleden gevaccineerd was liep meer risico.
Een derde MMR-dosis verlaagde het risico op bof met ~78% ten opzichte van twee doses — een aanwijzing voor afnemende immuniteit.
Combinatie van zes studies en modellen om te bepalen waarom bof terugkeert onder gevaccineerden; de bescherming nam gemiddeld na 27 jaar af.
De heropleving komt vooral door afnemende immuniteit, niet door nieuwe virusvarianten; een derde dosis rond 18 jaar wordt overwogen.
Review over hoe het bofvirus de zaadballen aantast, welke klachten dit geeft en welke afweerreacties weefselschade veroorzaken.
Bof-orchitis is een ernstige complicatie bij mannen die kan leiden tot zaadbalschade en verminderde vruchtbaarheid.
Analyse van 47 studies uit 21 landen met ruim 71.000 bofgevallen; volwassenen hadden het hoogste besmettingspercentage en orchitis was de meest voorkomende complicatie.
Bof blijft een ziektelast (complicaties bij ~10%); mensen met drie doses hadden minder besmettingen, wat pleit voor een derde MMR-dosis bij risicogroepen.
De Nederlandse richtlijn beschrijft het ziektebeeld, complicaties (o.a. hersenvliesontsteking, orchitis, gehoorverlies) en de epidemiologie.
Sinds de vaccinatie in 1987 daalden de bofgevallen sterk, maar sinds 2004-2005 zijn er weer uitbraken onder gevaccineerden, ook in Nederland.
Volledige literatuur: PubMed
Hoi! Stel gerust een vraag over de vaccins, ziektes, bijwerkingen, ingrediënten of cijfers op deze site. Ik antwoord alleen op basis van wat er op vaccinatie.net staat.
Geen medisch advies. Vragen worden verwerkt via AWS (VS); deel geen persoonsgegevens.