Ziektebeeld

Rotavirus

Zeer besmettelijke darminfectie die bij baby's en jonge kinderen hevige diarree en braken geeft, met risico op uitdroging.

Vaccin in het RVP

Over de ziekte

Verwekker
Rotavirus
Besmettingsweg
Via ontlasting (vuile handen, oppervlakken, speelgoed); zeer besmettelijk.
Incubatietijd
Ongeveer 1–3 dagen
Behandeling
Geen specifieke behandeling; vooral voldoende drinken (rehydratie). Te voorkomen via vaccinatie (rotavirusvaccin, druppels).

Symptomen

  • Waterige diarree
  • Braken
  • Koorts en buikpijn

Mogelijke complicaties

  • Uitdroging, soms met ziekenhuisopname
  • Vooral risicovol bij jonge baby's

Rotavirus is een belangrijke oorzaak van hevige diarree en braken bij baby’s en jonge kinderen. Door het vochtverlies kunnen kinderen uitdrogen en soms in het ziekenhuis belanden.

Vóór de invoering van de vaccinatie leidde rotavirus in Nederland tot gemiddeld ongeveer 3.500 ziekenhuisopnames per jaar en overleden er jaarlijks zo’n 5 à 6 kinderen aan de gevolgen. De ziekte piekt in de winter en het vroege voorjaar.

De rotavirusvaccinatie wordt als druppels in de mond gegeven in de eerste levensmaanden. Sinds 2024 zit deze vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma.

Onderzoek

Ziektelast-/sterftestudie

Wereldwijde rotavirus-sterfte bij kinderen onder 5 jaar (2008)

Ziektelast-/sterftestudie · 2012 · The Lancet Infectious Diseases

Wat is onderzocht?

Schatting van hoeveel kinderen onder de 5 jaar wereldwijd overleden aan rotavirus-diarree in 2008, vóór grootschalige vaccinatie.

Conclusie

In 2008 stierven naar schatting 453.000 jonge kinderen aan rotavirus — ongeveer 37% van alle diarreesterfte.

Ziektelast-/modelstudie

Wereldwijde rotavirus-ziekenhuisopnames bij kinderen onder 5 jaar (2019)

Ziektelast-/modelstudie · 2022 · Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society (CDC)

Wat is onderzocht?

Schatting van het aantal rotavirus-ziekenhuisopnames bij jonge kinderen in 2019 en hoeveel daarvan door vaccinatie worden voorkomen.

Conclusie

In 2019 waren er naar schatting ~1,76 miljoen opnames; vaccinatie voorkwam er ~525.000, en betere dekking zou nog meer voorkomen.

Richtlijn

LCI-richtlijn Rotavirus

Richtlijn · 2023 · RIVM / LCI

Wat is onderzocht?

De Nederlandse richtlijn beschrijft het ziektebeeld (waterige diarree, koorts, braken) en de ziektelast in Nederland.

Conclusie

Vrijwel alle kinderen maken vóór hun vijfde een rotavirus-infectie door; in Nederland leidt dit tot circa 3.000-5.000 ziekenhuisopnames per jaar.

Ziektelaststudie

Wereldwijde ziektelast van diarree, 1990-2021 (GBD 2021)

Ziektelaststudie · 2025 · The Lancet Infectious Diseases

Wat is onderzocht?

GBD-analyse van de wereldwijde ziektelast van diarree (met rotavirus als belangrijkste oorzaak) en de trends sinds 1990.

Conclusie

Diarreesterfte daalde sterk (ruim 79% minder bij kinderen onder 5); rotavirus blijft een van de belangrijkste verwekkers.

Wat is onderzocht?

Overzichtsartikel over hoe rotavirus ziekte veroorzaakt, de klachten en de wereldwijde ziektelast bij jonge kinderen.

Conclusie

Rotavirus is de meest voorkomende oorzaak van ernstige acute gastro-enteritis bij kinderen onder 5; vóór vaccinatie 30-50% van de opnames voor gastro-enteritis.

Achtergrondrapport

Rotavirus in Nederland — achtergrond voor de Gezondheidsraad

Achtergrondrapport · 2017 · RIVM

Wat is onderzocht?

Achtergrondrapport over hoeveel mensen in Nederland jaarlijks ziek worden van rotavirus en hoe ernstig de ziekte kan verlopen.

Conclusie

Rotavirus treft vooral kinderen van 6 maanden tot 2 jaar; meestal geneest het vanzelf, maar het kan ernstige uitdroging en ziekenhuisopname geven.

Volledige literatuur: PubMed

Bronnen

  1. Rotavirus — informatie RIVM geraadpleegd 29 jun. 2026
  2. Rotavirusvaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma Rijksvaccinatieprogramma geraadpleegd 29 jun. 2026
  3. LCI-richtlijn Rotavirus RIVM geraadpleegd 29 jun. 2026